Otto Eerelmanstraat 10


Herbert Philip Joseph

Geboren: 15 oktober 1923, Stettin (Duitsland*)
Laatste adres: Otto Eerelmanstraat 10
Weggevoerd naar Westerbork: 4 oktober 1942
Vermoord: 16 juli 1943 te Sobibor

Herbert Philip is het eerste kind uit het huwelijk van Hans Joseph, geboren op 23 mei 1889 in Neu Strehlitz (Duitsland) en Charlotte Hildesheim (roepnaam “Lotti”) geboren 8 augustus 1897 te Groningen. Op 14 februari 1927 wordt, ook in Stettin, zus Inge geboren.

Het gezin Joseph verhuist in 1936 naar Groningen naar de Otto Eerelmanstraat 10. Op de gemeentelijke woningkaart staat als inschrijvingsdatum 19 december 1936 en “afkomstig uit Krefeld”. Volgens de gemeentelijke gezinskaart heeft vader als beroep koopman en is moeder typiste. Zij is weer terug in haar geboorteplaats. Het gezin wordt aangemerkt als “vreemdeling”.

Herbert is dan dertien jaar. Naar welke school hij gaat, is niet bekend. Op 10 juli 1942 wordt hij samen met zijn vader naar een werkkamp in Kloosterhaar gestuurd. Tussen 3 en 5 oktober komen vader en moeder binnen in Westerbork, en Herbert en Inge respectievelijk op 4 en 5 oktober. Alleen Herbert wordt op transport gesteld naar Sobibor en daar op 16 juli 1943 vermoord. Zijn ouders en zus ontkomen aan dat lot. “De keren dat ze toch op de lijst stonden wist vader, die bij de Ordedienst werkte en in het bezit was van een IJzeren kruis uit de Eerste Wereldoorlog, hen voor transport te behoeden.”*

In april 1945 wordt kamp Westerbork bevrijd en keren de ouders en Inge na enkele maanden terug naar Groningen. Aanvankelijk verblijven ze bij familie en vrienden en later trekken ze in het door moeder geërfde ouderlijk huis, Folkingestraat 52a. In 1959 verhuist het echtpaar naar Noorderhaven 66*. Inge woont dan al jaren in Nieuw-Zeeland.

Over de voorgeschiedenis en familie van herkomst van vader is niets bekend. Tot zijn overlijden op 13 april 1967 woont hij met zijn vrouw aan de Noorderhaven.

Moeder heeft drie broers, Izak, Lodewijk en Dagobert, die alle drie in een vernietigingskamp omkomen. Haar voorouders komen oorspronkelijk uit Warschau.

Inge vertrekt in 1948 naar Nieuw-Zeeland en trouwt daar met een Duitse Jood. Ze krijgen twee dochters, de eerste in 1949 en de tweede in 1951. Als haar vader overlijdt, haalt ze haar moeder vanuit Groningen naar Nieuw-Zeeland. In 1979 overlijdt de man van Inge en in 1983 haar moeder. Inge vertrekt dan naar Israël waar haar dochters wonen maar keert in 1986 terug naar Nederland (Amsterdam) en omstreeks 2008 wordt ze door haar dochters teruggehaald naar Israël waar ze in 2016 overlijdt.

De dochters van Inge, beiden getrouwd en nog steeds wonend in Israël, zijn de oudste nog levende directe familieleden van Herbert Philip, hun oom en broer van moeder. Over de familie van vaders zijde is niets bekend.

 

* Na de Tweede Wereldoorlog kwam Stettin op Pools grondgebied te liggen en kreeg als naam Szczecin.
* Citaat uit bevrijdingsportretten.nl/portret/inge-joseph/
* Anton Brand en George Mulder (Groningen, 2003): Hoek van Ameland. De geschiedenis van een plek, een huis en zijn bewoners.