Wassenberghstraat 10


Lion Poons

Geboren: 5 november 1906, Amsterdam
Getransporteerd naar Westerbork: 20 augustus 1942
Overleden: 2 februari 1945 in Midden-Europa

Lion Poons is de zoon van Moses Poons en Rachel Meijers. Hij verhuist op 11 april 1928 van Amsterdam naar Groningen. Zijn beroep is kantoorbediende. Hij woont op twee adressen in Groningen, voordat hij op 5 april 1932 in Leeuwarden trouwt met Mina Cohen, geboren op 17 augustus 1905, Leeuwarden. Het paar vestigt zich eerst op het adres Nieuwe Ebbingestraat 106A en verhuist daarna naar de Wassenberghstraat 10.

Met steun van zijn schoonvader vestigt Lion op 1 mei 1937 op het adres Pottebakkersrijge 6, Groningen “Poons drukkerij, binderij, reclamebureau en uitgeverij”. De zaak wordt in datzelfde jaar omgezet in een NV, waarvan Lion directeur wordt. Zijn voorkomen wordt door een ooggetuige omschreven als klein van stuk en brildragend.

De NV moet op grond van de “Verordening tot verwijdering van joden uit het bedrijfsleven” op 2 april 1942 worden geliquideerd. Lion wordt op het moment van zijn transport naar Westerbork gescheiden van zijn vrouw en twee kinderen. Via Theresienstadt en Auschwitz wordt hij naar Golleschau gedeporteerd. Hij wordt vermoord op 2 februari 1945.

 


Mina Poons-Cohen

Geboren: 17 augustus 1905, Leeuwarden
Weggevoerd naar Westerbork: 6 oktober 1942
Vermoord: 14 oktober 1944 te Auschwitz

Mina Cohen trouwt op 5 april 1932 te Leeuwarden met Lion Poons, geboren op 5 november 1906 in Amsterdam. Na enkele jaren op het adres Nieuwe Ebbingestraat 106a in Groningen verhuist het paar op 22 mei 1936 naar Wassenberghstraat 10. Mina’s vader helpt hen met raad en daad om een eigen zaak te kunnen beginnen.

Mina en Lion krijgen 2 kinderen in 1934 en in 1939. Zij zorgen goed voor hen. Als haar man op 20 augustus 1942 wordt weggevoerd naar Westerbork, staat zij er alleen voor. Na bijna twee jaar in Westerbork worden Mina en de kinderen op 4 september 1944 op transport gesteld naar Theresienstadt. Omdat Mina volgens ooggetuigen de kinderen niet alleen wil laten, is zij op 12 oktober 1944 naar Auschwitz weggevoerd. Daar worden Mina en haar kinderen bij aankomst vermoord.

 


Renée Elisabeth Poons

Geboren: 25 augustus 1934, Groningen
Weggevoerd naar Westerbork: 6 oktober 1942
Vermoord: 14 oktober 1944 te Auschwitz

Renée wordt geboren als oudste kind uit het huwelijk van Lion Poons en Mina Poons-Cohen. Het gezin woont op dat moment op het adres Nieuwe Ebbingestraat 106a. Als zij ruim 1,5 jaar is, verhuist zij met haar ouders in 1936 naar het adres Wassenberghstraat 10. Op 5-jarige leeftijd krijgt zij daar een zusje, Amalie.

Op 20 augustus 1942 verdwijnt haar vader uit haar leven, omdat deze op die dag wordt weggevoerd naar kamp Westerbork. Op 6 oktober 1942 moet ook zij met haar moeder en jongere zusje naar Westerbork. Zij verblijft daar bijna twee jaar, totdat zij op 4 september 1944 op transport wordt gesteld (transport 101) naar Theresienstadt. Op 12 oktober 1944 gaat zij op transport naar Auschwitz waar zij bij aankomst – net 10 jaar geworden – op 14 oktober 1944 met haar moeder en haar zusje wordt vermoord. 

 


Amalie Irene Poons

Geboren: 28 november 1939, Groningen
Weggevoerd naar Westerbork: 6 oktober 1942
Vermoord: 14 oktober 1944 te Auschwitz

Amalie wordt geboren als tweede dochter uit het huwelijk van Lion Poons en Mina Poons-Cohen. Het gezin woont op het adres Wassenberghstraat 10. Als zij nog geen drie jaar oud is, verdwijnt haar vader uit haar leven. Op 20 augustus 1942 wordt deze weggevoerd naar Kamp Westerbork.

Op 6 oktober 1942 moet ook zij met haar moeder en oudere zusje naar Westerbork. Zij verblijft daar bijna twee jaar, totdat zij op 4 september 1944 – nog geen 5 jaar oud – op transport wordt gesteld (transport 101) naar Theresienstadt. Op 12 oktober 1944 gaat zij op transport naar Auschwitz waar zij bij aankomst op 14 oktober 1944 samen met haar moeder en haar zusje wordt vermoord.

 


Emanuel Coster

Geboren: 6 februari 1893, Rotterdam
Weggevoerd naar Kamp Westerbork: 1e maal: tussen 3 en 5 oktober 1942; ontslagen op 8 december 1942. Voor de 2e maal vanaf 14 december 1942.
Vermoord: 21 januari 1943 te Auschwitz.

Emanuel Coster is wijnhandelaar van beroep, als hij op 30 maart 1932 vanuit Rotterdam in Groningen komt wonen met zijn tweede vrouw, Jannetje Dekker. Ze komt uit Schiedam, geboren 29 oktober 1889, en is van huis uit Nederlands Hervormd. Samen hebben ze een zoon Robert, geboren in Rotterdam op 3 januari 1930. Emanuel is in Rotterdam eerder getrouwd geweest (1919) met Judik Levij. Dit huwelijk eindigt triest na de geboorte van een levenloze dochter in 1923, in 1926 door een echtscheiding.

Emanuel vestigt zich met vrouw en zoon in Groningen op adres Brugstraat 7a. Daar drijft Jannetje een pension/kamerverhuurbedrijf “Huize de Waard” (1e inschrijving: 14 april 1933). Per 15 augustus 1938 wordt het pensionbedrijf uitgebreid met een wijngroothandel, genaamd “wijnhandel Codek”. Jannetje is ook hiervan eigenaar en Emanuel wordt procuratiehouder.

Als de oorlog uitbreekt, wordt het de Joodse bevolking in toenemende mate onmogelijk gemaakt om o.a. een bedrijf uit te oefenen. Ook wordt het Joodse mensen verboden om in een pension te verblijven waarvan de eigenaar geen expliciete toestemming heeft om Joodse mensen onderdak te verlenen. Jannetje heeft die toestemming niet, maar verleent wel onderdak aan “de jood Emanuel Coster” en aan Henriette Antoinette Schwartz met één van haar dochters. Haar huis (van Houtenlaat 52, Groningen) was gevorderd door de Sicherheitsdienst en zij was in de Brugstraat ingetrokken – “wetend dat het haar verboden was om in een pension te vertoeven, waarvan de eigenaar geen vergunning heeft, dat het voor Joden toegankelijk is. Daarom heeft zij een verzoek gericht aan de Commandant van de Sicherheitspolitie in Den Haag, met beleefd verzoek, om zoolang in dit pension te mogen blijven, totdat ik een ander onderdak had gevonden.” Zij heeft er in november 1941 nog niets van gehoord, maar “Ik ga in het laatst van de volgende week uit te logeeren, zoodat ik dan met mijn dochter het pension verlaat.”

Op 18 november 1941 wordt Emanuel door de Groningse politie gehoord “in verband met de verordening van den Commissaris-Generaal, betreffende het optreden van joden in het openbaar van 15 september 1941”.

Emanuel verklaart het volgende: “Ik belijd de Joodsche Godsdienst. Ik ben gehuwd met Jannetje Dekker, zijnde een niet joodsche vrouw. Mijn vrouw en ik zijn niet in gemeenschap van goederen getrouwd. In 1932 heeft mijn vrouw dit pension gekocht en dit in het Handelsregister van Groningen laten inschrijven. Ik kan u betreffende het pension niets verklaren, omdat dit een zaak betreft die mijn vrouw aangaat”.

Jannetje Dekker wordt ook gehoord en verklaart dat de enige Joodse gasten die zij heeft mevrouw Polak- Schwarz en haar dochter zijn. Ze heeft ook geen Joods personeel. De zaak loopt in zoverre goed af dat zij niet vervolgd wordt voor het verlenen van het onderdak aan mevrouw Schwartz en haar dochter, omdat dezen snel vertrekken.

Emanuel verlaat zijn gezin en gaat wonen op het adres Brugstraat 3. Op 8 juli 1942 meldt Jannetje bij de Kamer van Koophandel: “Het adres van de procuratiehouder is thans Kraneweg 18, Groningen”. Emanuel is daar zonder de noodzakelijke toestemming van de politie naartoe verhuisd. Op 3 augustus 1942 gaat hij inwonen bij het gezin Poons-Cohen op het adres Wassenberghstraat 10. “Wijnhandel Codek” wordt in oktober 1942 opgeheven en Jannetje meldt bij de Kamer van Koophandel het ontslag van de procuratiehouder per 15 oktober 1942.

Door zijn “gemengde huwelijk” heeft het er even naar uitgezien dat hij aan de Jodenvervolging kon ontsnappen. Dat mocht niet zo zijn: op 18 januari 1943 is Emanuel op transport gesteld naar Auschwitz.